Page 127 - Uygulayıcılar İçin Ulusal Ve Uluslararası Mevzuatta Kadın

uuoulanııcıIar /cın ulusal De uluslaro'ro.sı Meıızuatto kadın

ülkedeki yasal sistem, din, Adet veya gelenek ne olursa olsun, kadının aile
içinde m€ıruz kaldığı muamele, Sözleşmenin 2. Maddesi gereğince, hem
hukuken hem de özel alanda tüm insanlar için geçerli eşitlik ve adalet
ilkeleriyle uyumlu olmalıdır.
Çokeşli evlilikler
14. Taraf Devletlerin raporlan, aynca, çokeşliliğin bazı ülkelerde sürdüğü-
nü ortaya koymaktadır, Çokeşli evlilik, kadrnın erkeklerle eşit olma hakkrna
ters düşmekte; kadın ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler üzerinde, bu
türden evliliklerin önüne geçilmesini ve yasaklanmasını gerekli kılan ciddi
duygusal ve maddi sonuçlar doğurabilmektedir. Komite, anayasal hakları
eşitliği temin eden bazr taraf Devletlerin özel veya örfi hukuka göre çokeşli
evliliğe müsaade ettiğinin kaygıyla altını çizrıektedir. Bu durum, kadırıların
anayasal haklanrun ihla]i, ve Sözleşmenin 5 (a). Maddesinde geçen hükiimle-
rin çiğnenmesi anlamrna gelmektedir.
Madde 6 (r) (a)ve (b)

15. Pek çok ülke ulusal anayasaları ve yasal düzenlemelerinin Sözleşmeye
uydpğunu belirtse de, Adet, gelenek ve gerçek hayatta bu yasalan yürürlüğe
koymadaki eksiklikler Sözleşmeye ters düşmektedir.
16. Kadırun özgür olarak eş seçme ve serbest ve tam rıza, i|e evlenme hakkı,
hayatında ve bir insan olarak itibar ve eşitliğnde ciddi öneme sahiptir. İncelenen
taraf Devlet raporlarr kadınlarrn, Adet, dini inançlar ya da belirli bir grubun
etnik kökerılerine dayarıarak evliliğe ya da yeniden evlenmeye zorlanmasnın
müsaade edildiği ülkeler olduğunu ortaya koymaktadır. Bazı başka ülkelerde
ise, kadırılann başlık p€ır€ısı veya öncelikler karşılığnda evliliğine müsaade
edilmekte; veya kadırılar, yoksulluk nedeniyle ve maddi güverılik kaygılanyla
yabancı uluslardan olan kişilerle evlenmek zorunda katmalıtadır. Kadının özgijr
olarak ne zalnan ve kiminle evlenip evlenmeyeceğini seçme hakkı, genç olması
veya partrıeriyle aynr kandan olması gibi nedenlerle makul sınrrlama]ara tabi
olarak yasayla konıma a_ltrna alınmalı ve yürürlüğe konmalıdır.
Madde 16 (l) (c)

17. İncelenen taraf Devlet raporları, evli çiftlerin hak ve sorumlukların_ın
pek çok ülkenin hukuk sisteminde sözleşme ilkelerince değil, örf ve Adet
hukuku ve ilkeleri veya dini hükümlerce belirlendiğini ortaya koymaktadır.
Evlilikle ilgill yasa ve uygulamalarrn bu çeşitliliği, kadırıların evlilik süresince
eŞit hak ve sorrımluluklara sa}rip olmasını farklr biçimlerde engelleyerek,
kadınlar üzerinde çok çeşitli sonuçlar doğurmaktadır. Bu sırurlamalar
genellikle kocaıun aile reisi ve esas karar verici olarak konumlandrnlmasrna
yol açmakta, ve dolayısıyla Sözleşmenin hükümlerine ters düşmektedir.

|24