Page 128 - Uygulayıcılar İçin Ulusal Ve Uluslararası Mevzuatta Kadın

IJuoulouıcılar İcin Ulusol ve lJluslorarası Meuzuatto Kadtn

l8. İlaveten, evlilik dışı birliktelik umurniyetle yasal koruma altında değil-
dir. Bu tür ilişkiler yaşayzın kadrrıların, hem aile içinde hem de yasal koruma
attında olan gelir ve malvarlrğırun paylaşrmı konulannda erkeklerle eşit
konuma sa}ıip olması gerekmektedir. Bu kadırıların, bakmakla yükümlü
olunan çocuk ve aile bireylerinin bakım ve sorulnluluğunda erkeklerle eŞit hak
ve sorulnluluklara sahip olmasr gerekmektedir.

Madde 16 (r) (d) ve (0
r9. 5 (b)'de belirtildiği gibi, pek çok Devlet çocuklarrn yetişürilmesi ve
gelişiminde kadın ve erkeğin ortak sorumluluğunun tarumaktadrr. "Her şeyden
önce çocuklann menfaatinin düşünülmesi ilkesi", Çocuk Haklan SözleŞmesine
de (44/25 sayıh Genel Kurul kararr, ek) dahil edilmiş olup, herkesçe kabul
edilmiş görünmektedir. Yine de uygulamada, bazı ülkelerin, çocuklann
ebeveynlerine, özellikle de evli olmadrkları drırumlarda, eşit hak ve sorumluluk
tarıımadığı gözlerırnektedir. Bu tür birlikteliklerdeki çocuklar, evlilik Sonucu
doğan çocuklarla aynı statüye sahip olmamakta, annelerin boşanması ya da
ayn yaşaması halinde, pek çok baba çocukların bakım, korunma ve
yetiştirilmesinde eşit sorumluluk almamaktadır.
20. sözleşmede bahsi geçen eşit hak ve sonımluluklar ilkesinin uygun
olduğu durumlarda veli, vasi, kayyum olma ve evlat edinme gibi müesseselerle
kanunen yürürlüğe konması gerekmektedir. Taraf Devletlerin yasal düzerıIe-
melerinde, her iki ebeveynin de medeni dunımlarr veya çocuklan ile birlikte
yaşayıp yaşamadrkları gözetikneksizin çocuklan için ortak hak ve sorumluluk_
lara sahip olduğunu taruması ve sağlamasr gerekrrıektedir,
Madde 16 (r) (e)

21. kadlnların çocuk doğurma ve yetişürmeye mecbur kılan sorumluluk-
lar, onlann eğitim, istihdam ve kişisel gelişimlerine yönelik diğer faaliyetlere
erişim haklannr etkilemektedir. Bu sorumlulukl€ır ayrrca kadınlar üzerinde
haksız iş ytıkü olarak karşımrza çıkmaktadır. Çocuklanrrrn sayrsı ve ne zzunan
dünyaya gelecekleri, kadrnların hayatı üzerinde berızer etkilere sahiptir, ve
ayrrca kendilerinin ve çocuklanrun fizik ve ruh sağlığıru etkilemektedir, Bu
nederıle kadrnlar, Çocuk sayısına ve çocuklarrn ne z€unan dünyaya gelecekle-
rine karar verlne hakkrna sahiptir.
22. Bazı raporlar, zorla hamile kalma. kürtaj veya lusırlaŞtrrma gibi kadın-
lar üzerinde ciddi etkileri olan cebri faaliyetlerin varlığru ortaya koymaktadu.
çocuk sahibi olup olmama karan, tercihen eş veya parterle ortaklaşa alrnması
gereken bir karar olup, eş, ebeveyn, partner veya Hükümet kararlarr ile
sınırlandınlmamalrdır. Güverıli ve güvenilir doğum kontrol yöntemleri
hakkrnda bilinçli bir tercih yapabilmek için, kadrnların doğum kontrol

l25