Page 155 - Uygulayıcılar İçin Ulusal Ve Uluslararası Mevzuatta Kadın

IJuaulouıcılar lcin Utusol ve IJltıslararası Meuzuotta Kadın

ve bakış açılanna duyarlı hizmetlerdir. Taraf Devletler, zorla losırlaştı.rma,
cinsel yolla bulaşan hastalıklarla ilgili olarak zorunlu testJer ya da istihdam
şartı olarak zorunlu gebelik testleri gibi, zor kullanmayı içeren ve kadrnrn
nzasıru ve saygınlık haklarını ihlal eden hiçbir uygulamaya izin vermemelidir.

23. Taraf Devletler, sunduklan raporlarda, özelde atle planlamasryLa ilgtlt
ve genelde cinsel sağlık ve üreme sağlığıyla ilgili hizınetlere zamanında erişimi
sağlamak üzere aldıklan tedbirlere ilişkin bilgi vermelidir. Ergenlik çağındaki-
lere verilen ve tüm aile planlamasr yöntemleri hakkında bilgi ve danışmanlrk
hizmetlerini de kapsayan sağlık eğitimine özel bir önem verilmelidir.zo

24. Kadınlar genellikle erkek]erden daha uzun yaşamaktadır ve erkeklere
karşılaştırıldıklannda osteoporoz ve demans ğibi sakatlığa ve dejenerasyona
yol açan kronik hasta]ülara daha sık yakalanmaktadırlar. Aynca, yaşlanan
eşlerinin bakmı genellikle kadın]arın sonımluluğu halinde gelmektedir.
Komite, bu nederılerle, yaşlr kadmlara yönelik sağhk bakım hizmetlerinin
koşulları hakkında kaygı duymaktadr. Taraf Devletler, bu nedenle, ileri
yaştaki kadınların, yaşlanmaya bağlı sakatlı]<lar ve engellere yönelik sağlık
hizmetlerine erişim olanağına sahip olması için gereken tedbirleri almalrdır.
25. Her yaştaki engelli kadm, genel olarak, sağlık hizmetlerine erişim
konusunda fiziksel zorluldarla karşılaşmaktadır. Özellikle zihinsel engelli
kadınlar güçlüklerden daha fazla etkilenmektedir; bunun yanı slra, cinsiyet
ayrrmcılığı, şiddet, yoksulluk, silahlı çatışmalar, yerinden edilme ve diğer
sosyal mahrumiyet biçimlerinin zihin sağlığı açrsından yarattığı ve kadınların
orantısız bir biçimde daha da açık oldukları pek çok risk genellikle pek
bilinmemektedir. Taraf Devletler, sağhk hizmetlerinin engelli kadınların
ihüyaçlarına duyarlı ve insan haklarrna ve onurlanna saygılı olmasrnr
sağlamak için gereken tedbirleri almalıdırlar.

Madde 12 (2)

26. Raporlann ayrrca. Taraf Devlet]erin kadırılara hamilelik, loğusalk ue
doğum sonrcısı dönenle sağladıklan tedbirlere ilişkin bilgileri içermesi gerek-
mektedir. Bu tedbirlerin genel olarak kendi ülkelerindeki anne ölüm ve hastalrk
orarılanru. özel olarak savurunasrz grup, bölge ve topluluklara ilişkin ilgili
orarılan ne ölçüde düşürdüğüne dair bilgilerin raporlara dahil edilmesi
gerekmektedir.

27. Tarai Devlet raporlan, kadırılann gebelik, dogum ve doğum sorırası dö-
nem.lerinin güverıliğini sağlamaya konusunda, gerektigirıde verilecek tjcretsiz

26 Ergenlik dönemlndelıj gençlere verilecek sağlık eğltiminde, dlğer şeylerin yanı sıra,
toplruı-ısal cinsiyet eşitliği, şiddet, cinsel yolla bulaşan hastalıkların önlenmesi, ve ürerne ve
cinsel sağlık haklarıyla ilglll bilgilere yer verilmelidir.

|52