Page 154 - Uygulayıcılar İçin Ulusal Ve Uluslararası Mevzuatta Kadın

UlJgulalJıcılar /çin Ulusal ıe Ulusloraro.sı Meuzuatta Kodııı

kesilmesini (kadın sünneti) ve çokeşlilik gibi zararlı geleneksel uygularnalar ve
evlilik içi tecavüz, genç kızları ve kadrnları HIV/AIDS ve cinsel yolla bulaşan
diğer hastalıklara yakalanma riskine açık hale getirmektedir. Fuhuş sektörün-
deki kadın]ar da bu hastalıklara karşı özellikle korumasız durumdadır. Taraf
Devletler, ülkede yasal yollarla bulunmasalar daiıi kadın ticaretine konu olanlar
da dahil, herhangi bir sınırlama ve a).rrmcılı]< olmaksızın tüm kadırılann ve genç
kızlann cinsel sağlıkla ilgili bilgilenme, eğitim ve hizmet a-lma ha]<lqndan
yararlanmasını güvence a_ltına almalıdır. Taraf Devlet]er, özellikle ergenlik
dönemindeki genç kızların ve erkek]erin, yeterli eğitimi almrş görevlilerden
gizlilik ve mahremiyet haklarına saygı gösteren özel programlar dahihnde cinsel
sağlık ve üreme sağlığı eğitimi alma hak]ından yararlanmalanru sağlamahdır.
19. Taraf Devlet]er, Sözleşmenin 12. Maddesine uyduklarrnı göstermek
amacryla, sağlil< bakım hizmet]erinden kadın ve erkeğtn eştt olaral< gararlaıımast
hükmü doğrultusunda kadınların sağlrk bakım hizmetlerine ne ölçüde erişim
olanağna sahip olduklarını değerlendirmek üzere kullandıkları testi, sunduklan
raporlarda belirtmelidirler. Taraf Devletler bu testleri uygularken Sözleşmenin l.
maddesinde yer a_lan hükümleri göz önünde bulundurmalldır. Bu nedenle
raporlarda, sağhk politikalarınn, usullerinin, yasalarrnrn ve protokollerinin
kadrrılan erkeklere kıyasla ne şekilde etkilediğine dair açıklamalar yapmalıdırlar.
20. Kadınlar, belirli bir tedaü görme ya da belirli bir araştırmaya katılma
konustındaki seçenekleriyle ilgili olarak, uygun eğitimi almış görevliler tarafın-
darı tam olarak bilgilendirilme hakluna sahiptir; bu bilgilendirme, önerilen
yöntemlerin sağlayaca$ faydalar ve olasr yan etkiler ile diğer alternatif yöntem-
leri içerir.

2l. Taraf Devlet]er, kaduı]arın sağLı}c ba]<ım hizmetlerinden gorarLanıma
konusunda karşılaştıldan engelleri ortadan kaldırmak ve kadınlann bu
h izmetlerden zam an_ında ve maliyeü karşılayabi]ecekleri şekilde yararlanmalarını
sağlamak için başlatı]an tedbirler hakkında rapor hazırlamalrdır. Bu gibi
engeller arasrnda, sağlık bakm hizınetleri için yüksek ücretlerin istenmesi, bu
hizmetlerden yararlanmak için önceden eşlerden, ebeveynlerden ya da hastane
yetkililerinden izin almmasr zonınluluğu, sağlık merkezlerinin uzak bir mesafede
olması ve uygun ve karşılanabilir maliyetli kamu ulaşım araçlanrun olınaınasr
gibi, kadınların erişim olanaklarırır srnrrlayan koşullar ya da şartlar bulun-
maktadır.
22. Taıaf Devletler, ayrrca, nitelikli sağhk balum hizrıetlerine erişimi sağla-
mak; örneğin, bu hizrnetleri kadınlar için kabul edilebilir kılmak için aldıklan
tedbirlere ilişkin rapor verrnelidir. Kabul edilebilir hizmetler, sunuluş şekli
itibariyle kadınların tam arılamıyla bilgi sahibi olarak onay verrnelerini güvence
a]trna alan, onurl€ınna saygr gösteren, mahremiyetlerini gözeten, ihtiyaçlarına

15l