Page 152 - Uygulayıcılar İçin Ulusal Ve Uluslararası Mevzuatta Kadın

Ulusal ue Uluslarcrosı Meyzuatto Ko,dıı

görevlendirilmiş olması, kadınlarrn sağlık bakım haklarına saygı gösterilmesi,
bu hakların korunması ve ğerçekleştirilmesine yönelik yükümlülüklerini

vurgulamaktadır. Taraf Devletler yasaların. uyğulamaların ve politika]arın bu
üÇ Yükümlülükle uyum içerisinde olmasını sağlamaktan sorumludur. Taraf
Devletler, ayrıca, etkili adli mekanizmalann etkin olarak kullanılmasrna olanak
tanryan bir sistem oluşturmalıdır. Bunun yapılamaması, sözleşmenin 12.
Maddesine ters düşmektedir.

14. Haklara. saggt gösterme yükümlülüğü, Taraf Devletlerin, kadınların
sağlılda ilgili amaçlarına ulaşmak için yürüttükleri faaliyet]erirıi engellemekten
kaçınmalarmı gerektirmektedir. Taraf Devlefler, kamu sektöründe ve özel
sektörde sağlık bakım hizınet]eri sağlayarılann verdikleri hizmetlerde, kadırrlann
sağlft bakımından yararlanma ha]danna saygr göstermeye yönelik görevlerini ne
şekilde yerine getirdiklerini rapor etmelidir. Örneğin, taraf Devletler, kadırılann
sağlık hizmetlerine ya da sağlık bakım hizmetleri sun€ın sağlık kuruluşlanna
erişim olanaklanru, kocalanrun, eşlerinin, ebeveyrılerinin ya da sağlıkla ilgili
yetkililerin müsaadesi olmadığı gerekçesiyle, veya evli olmama]arı25 ya da sadece
kadın olmalan nedeniyle krsıtlamamahdır. Kadınlann uygun sağlık ba]<ım
hizmetlerine erişimlerinin önündeki diğer engeller arasrnda, sadece kadınlann
ihtiyaç duyduğu tıbbi tedavi]erin yasaklanmasıru ve bu tedavileri gören
kadırıların cezalandınlmasıru önğören yasalar bulunmaktadır.
15. Kadınlann sağlılda ilgili haklannın korunmast yükümlülüğü, Taraf
Devletlerin, devlete bağlı kurum ve kuruluşların ve görevlilerin söz konusu
hakların özel kişi ve örgütler tarafından ihlal edilmesini engellemelerini, ve
ihlale karşı müeyyidelerin başlatilmasr için harekete geçrnelerini ğerektirir.
Toplumsal cinsiyete dayanan şiddet kadınlar açrsrndan önemli bir sağlık
sorunu teşkil ettiğinden, Taraf Devletler aşağıdaki gerçekleştirmelidirler:
(a) Kadınlara karşı şiddet ve kız çocuklarının istismar4rla ilgili durumlarrn
ele alrnması ve uygun sağlık hizmetlerinin verilmesi konusunda, sağlık bakrm
Protokolleri ve hastane usulleri de dahil, gereken politikalann oluşturulması,
yasalarrn çıkartılması ve yasaların etkin biçimde uygulanması;
(b) Toplumsal cinsiyete dayanan şiddeün sağlıkla ilgili sonuçlannın belir-
lenmesi ve gerekli biçimde yönetilmesi için sağlık bakım çahşanlanna
toplumsal cinsiyete duyarlı bir eğitim verilmesi;
(c) Kadm hastalara cinsel tacız ıle ilgili şikayetlerin görüşülmesi için adil ve
koruyucu usuller; kadın hastalara cinsel taciz yapmaktan suçlu sağlık bakım
çalışarılarına karşı gereken tedbirlerin alınmasr;

25 Genel tavslye kararı 2l, paragrai29.

l49